สหรัฐอเมริกาวางแผนจำกัดการส่งออกเครื่อง DUV ของ ASML ไปยังจีน

การคัดค้านของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา (USG) ต่อการส่งออกเครื่องมือผลิตชิปของบริษัท ASML ไปยังจีนกำลังเร่งความสนใจในวงการเทคโนโลยีระดับโลก รัฐบาลดัตช์อาจถูกกดดันให้บังคับให้อุปกรณ์ DUV ของ ASML หยุดจำหน่ายแก่ลูกค้าจีนทั้งหมด ตามรายงานของ NU.nl การเปลี่ยนแปลงนี้มีผลต่อห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ที่พึ่งพาเทคโนโลยีลิธกราฟีขั้นสูง

Overview

ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา USG ได้ใช้มาตรการควบคุมการส่งออกเพื่อจำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยีลิธกราฟีของจีนโดยตรง โดยเริ่มจากการห้ามขายเครื่องมือ EUV (Extreme Ultraviolet) ที่เป็นอุปกรณ์ระดับสูงสุดให้แก่ประเทศนั้น รายงานระบุว่า ASML ไม่ได้ส่งเครื่อง EUV ใด ๆ ไปยังจีนตั้งแต่ปี 2019 หลังจากที่รัฐบาลดัตช์ยอมรับข้อกำหนดของสหรัฐ

แม้จะมีการห้ามขาย EUV แล้ว ผู้ผลิตอุปกรณ์ลิธกราฟีอย่าง ASML ยังคงส่งออกเครื่อง DUV (Deep Ultraviolet) รุ่นเก่าให้แก่ลูกค้าจีนโดยต้องขอใบอนุญาตการส่งออกระดับชาติ การเปลี่ยนแปลงล่าสุดคือข้อเสนอของบิลสองพรรคในสภาคองเกรสซึ่งมุ่งเพิ่มข้อจำกัดเหล่านี้อีกขั้น

Background and Prior Restrictions

การตัดสินใจห้ามขาย EUV ในปี 2019 เป็นผลมาจากความกังวลของ USG เกี่ยวกับศักยภาพของจีนในการผลิตชิประดับ 7 นานโนเมตรหรือสูงกว่า ซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการแข่งขันทางเทคโนโลยีโลก ความจริงที่ว่า ASML ไม่เคยส่งเครื่อง EUV ใด ๆ ไปยังจีนทำให้ข้อห้ามดังกล่าวเป็นจุดเริ่มต้นของการควบคุมอย่างเข้มงวดต่ออุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์

หลังจากนั้น การจำกัดได้ถูกขยายไปยังเครื่อง DUV รุ่นเก่า ซึ่งแม้จะมีความละเอียดต่ำกว่า แต่ก็ยังเป็นส่วนสำคัญในการผลิตชิปรุ่นกลางและชั้นล่างของจีน ผู้ส่งออกต้องได้รับใบอนุญาตจากรัฐบาลดัตช์ก่อนทำการจัดจำหน่ายให้กับลูกค้าจีน การขอใบอนุญาตเหล่านี้มักถูกตรวจสอบอย่างละเอียดเพื่อป้องกันการละเมิดกฎระเบียบ

New Legislative Proposal (MATCH Act)

บิลที่เรียกว่า Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware (MATCH) Act ได้รับการเสนอขึ้นในสภาคองเกรสของสหรัฐอเมริกาโดยมีจุดประสงค์ให้พันธมิตรหลายประเทศร่วมกันกำหนดมาตรการควบคุมเทคโนโลยีอย่างเป็นระบบ รายละเอียดสำคัญของบิลนี้ประกอบด้วย

• การบังคับให้ประเทศพันธมิตรต้องออกใบอนุญาตสำหรับการส่งออกเครื่อง DUV ไปยังจีน
• การกำหนดมาตรฐานเดียวกันในการตรวจสอบและปฏิบัติตามข้อกำหนดด้านเทคโนโลยีระดับสูง
• การขยายการควบคุมให้ครอบคลุมอุปกรณ์อื่น ๆ ที่อาจถูกใช้ในกระบวนการผลิตชิป

หากบิลผ่านรับรอง จะทำให้การส่งออกเครื่อง DUV ของ ASML ไปยังจีนต้องเผชิญกับขั้นตอนและข้อกำหนดที่เข้มงวดกว่าที่เคยเป็นมาก่อน

Potential Impact on ASML and Chinese Chip Industry

ผลกระทบของมาตรการดังกล่าวต่อ ASML คาดว่าจะทำให้บริษัทสูญเสียส่วนแบ่งตลาดจีนอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากเครื่อง DUV เป็นผลิตภัณฑ์หลักที่ยังคงขายได้ในประเทศนั้น การหยุดส่งออกอาจทำให้รายได้จากลูกค้าจีนลดลงหลายพันล้านยูโรต่อปี

สำหรับอุตสาหกรรมชิปของจีน ความขาดแคลนของเครื่อง DUV จะทำให้กระบวนการผลิตต้องพึ่งพาเทคโนโลยีจากผู้ผลิตอื่นหรือเร่งการพัฒนาผลิตภัณฑ์ในประเทศเอง ซึ่งอาจใช้เวลานานและเพิ่มต้นทุน การเปลี่ยนแปลงนี้อาจทำให้ความก้าวหน้าของจีนในการสร้างชิประดับ 7 นานโนเมตรหรือต่ำกว่าเป็นไปได้ยากขึ้น

อย่างไรก็ตาม จีนอาจพิจารณาเสริมสร้างการผลิตในประเทศหรือหันไปใช้เครื่องมือจากผู้ผลิตที่ไม่ได้อยู่ภายใต้ข้อบังคับของ USG เพื่อรักษาความต่อเนื่องของสายการผลิต

International Reactions and Compliance Issues

จนถึงขณะนี้รัฐบาลดัตช์ยังไม่มีการออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการเกี่ยวกับการปฏิบัติตาม MATCH Act แต่รายงานระบุว่าตัวแทนจากกระทรวงพาณิชย์ของดัตช์กำลังตรวจสอบผลกระทบต่ออุตสาหกรรมภายในประเทศและความสัมพันธ์เชิงพาณิชย์กับจีน

ในระดับโลกหลายฝ่ายได้แสดงความกังวลเกี่ยวกับการขยายข้อจำกัดนี้ ซึ่งอาจทำให้เกิด “เทคโนโลยีแบ่งส่วน” (technology fragmentation) ระหว่างตะวันตกและเอเชีย การบังคับใช้มาตรการควบคุมที่เข้มงวดกว่าอาจกระทบต่อระบบซัพพลายเชนของเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลก รวมถึงบริษัทผู้ผลิตอุปกรณ์อื่น ๆ ที่ต้องปรับตัวให้สอดคล้องกับกฎระเบียบใหม่

ในขณะเดียวกันนักวิเคราะห์บางส่วนชี้ว่า การทำให้ข้อกำหนดการส่งออกเป็นมาตรฐานระดับพันธมิตรอาจช่วยลดช่องโหว่ที่จีนใช้ในการเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูง และเสริมสร้างความร่วมมือด้านความปลอดภัยของเทคโนโลยีในระยะยาว

Summary

สหรัฐกำลังผลักดันให้ดัตช์บังคับ ASML หยุดส่งออกเครื่อง DUV ไปยังจีนภายใต้ข้อเสนอ MATCH Act ซึ่งอาจทำให้บริษัทสูญเสียตลาดสำคัญและกระทบต่อความก้าวหน้าของอุตสาหกรรมชิปจีน การเปลี่ยนแปลงนี้จะสร้างแรงกดดันใหม่ในห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์ระดับโลก.