ยุโรปต่อต้านการแทรกแซงของวอชิงตันในสงครามชิป

การชี้แจงของ ASML เกี่ยวกับเครื่องมือ deep‑ultraviolet (DUV) รุ่นเก่าที่จีนสามารถซื้อได้ ทำให้เห็นภาพชัดเจนว่า สหภาพยุโรป (EU) กำลังผลักดันนโยบายเพื่อคัดค้านการแทรกแซงของ วอชิงตัน ในสงครามชิประดับโลก การตัดสินใจนี้อาจเปลี่ยนโครงสร้างของซัพพลายเชนเซมิคอนดักเตอร์และส่งผลต่อความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างยุโรปและสหรัฐอเมริกา

Overview

สหรัฐอเมริกาได้ใช้มาตรการควบคุมการส่งออกชิปและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องเพื่อจำกัดการเข้าถึงเทคโนโลยีขั้นสูงของจีน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเครื่องมือ ลิโธกราฟี ที่จำเป็นต่อการผลิตชิประดับ 5 นาโนเมตรและย่อยกว่า อย่างไรก็ตาม EU เริ่มแสดงความกังวลต่อการบังคับใช้มาตรการที่อาจกระทบต่ออุตสาหกรรมของตนเองและตลาดภายในของยุโรป

ตามรายงานของ TechCrunch ในเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา Christophe Fouquet ซีอีโอของ ASML ชี้ให้เห็นว่าเครื่องมือ DUV ที่จีนยังคงนำเข้าได้คือรุ่นที่เริ่มผลิตเมื่อประมาณสิบปีที่แล้ว ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่อเมริกาตั้งใจจะจำกัดด้วย MATCH Act ที่กำลังอยู่ในกระบวนการพิจารณา

การระบุว่าเครื่องมือเหล่านี้เป็น “รุ่นเก่า” ทำให้เห็นว่าการควบคุมของสหรัฐอาจขยายขอบเขตไปถึงอุปกรณ์ที่เทคโนโลยีแล้วล้าสมัย ซึ่งอาจส่งผลต่อการผลิตชิปของจีนในระดับที่ยังคงใช้เทคโนโลยี DUV อยู่

US‑China Chip War

ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐกับจีนในด้านเทคโนโลยีเริ่มตั้งแต่ปี 2019 เมื่อสหรัฐเริ่มใช้มาตรการคว่ำบาตรต่อบริษัทจีนหลายราย รวมถึงการจำกัดการเข้าถึงซอฟต์แวร์และอุปกรณ์การผลิตชิประดับสูง การดำเนินการเหล่านี้มุ่งเน้นที่การชะลอการพัฒนาของจีนในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ที่ถือเป็นเสาหลักของเศรษฐกิจดิจิทัล

MATCH Act (Manufacturing and Technology Controls) เป็นกฎหมายที่สหรัฐกำลังผลักดันให้บังคับใช้ ซึ่งจะเพิ่มข้อจำกัดในการส่งออกอุปกรณ์การผลิตชิปให้กับจีน แม้ว่าจะเป็นเครื่องมือที่อายุการใช้งานเก่าแล้วก็ตาม

อย่างไรก็ตาม การขยายข้อบังคับนี้ทำให้หลายประเทศในยุโรปเริ่มตั้งคำถามเกี่ยวกับผลกระทบต่อซัพพลายเชนของตนเอง โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ผลิตอุปกรณ์ชั้นนำอย่าง ASML ที่มีฐานการผลิตและลูกค้าหลักในยุโรป

EU Response

สหภาพยุโรปได้ออกแถลงการณ์ว่ามี “ความกังวลอย่างยิ่ง” ต่อการที่ MATCH Act อาจทำให้เครื่องมือ DUV รุ่นเก่าเป็นสินค้าต้องห้ามส่งออก “โดยไม่มีการพิจารณาอย่างเป็นระบบต่อผลกระทบต่ออุตสาหกรรมของ EU”

ในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา คณะกรรมาธิการยุโรปได้จัดประชุมร่วมกับสมาชิกรัฐสภาและผู้แทนอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ เพื่อประเมินผลกระทบของมาตรการสหรัฐต่อโครงการ European Chips Act ที่มุ่งส่งเสริมการผลิตชิปในยุโรป

ผลลัพธ์ที่สำคัญคือการเรียกร้องให้สหรัฐพิจารณาปรับนโยบายให้สอดคล้องกับ “หลักการตลาดเสรี” และ “การไม่แทรกแซง” เพื่อให้บริษัทยุโรปเช่น ASML สามารถดำเนินธุรกิจได้โดยไม่มีอุปสรรคจากข้อบังคับการส่งออกของสหรัฐ

MATCH Act Details

MATCH Act มุ่งเน้นการควบคุมการส่งออกของอุปกรณ์และซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตชิปขั้นสูง ทั้งในระดับ deep‑ultraviolet (DUV) และ extreme‑ultraviolet (EUV) โดยกำหนดให้สินค้าที่มีอายุการผลิตเก่าเกินสิบปีอาจถูกจัดเป็น “สินค้าต้องห้าม”

• DUV tools รุ่นที่เริ่มผลิตตั้งแต่ประมาณ 2013‑2014
• เครื่องมือเหล่านี้ใช้ความยาวคลื่นประมาณ 193 nm สำหรับการลิโธกราฟีแบบหลายชั้น
• แม้จะเป็นเทคโนโลยี “เก่า” แต่ยังคงเป็นหัวใจของการผลิตชิประดับ 14 นาโนเมตรและ 28 นาโนเมตร

การกำหนดให้สินค้ารุ่นเก่าอยู่ภายใต้การควบคุมเพิ่มขึ้นนั้นเป็นการขยายขอบเขตของมาตรการคว่ำบาตร ซึ่งอาจทำให้ตลาดอุปกรณ์ DUV ในยุโรปหดหายและส่งผลต่ออัตราการเติบโตของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ของยุโรปโดยตรง

ASML Position

ASML, ผู้ผลิตเครื่องมือลิโธกราฟีชั้นนำของโลก, มีฐานการผลิตหลักอยู่ในเนเธอร์แลนด์และส่วนใหญ่ของลูกค้าเป็นบริษัทชิประดับโลกจากเอเชียและสหรัฐอเมริกา บริษัทได้ให้ความสำคัญกับ “การปฏิบัติตามกฎระเบียบระหว่างประเทศ” แต่ในขณะเดียวกันก็ต้องการรักษความเป็นอิสระของตลาดยุโรป

Christophe Fouquet ได้อธิบายต่อ TechCrunch ว่า “เครื่องมือ DUV รุ่นเก่าที่จีนยังคงนำเข้าได้เป็นส่วนหนึ่งของระบบซัพพลายเชนที่ทำงานอย่างต่อเนื่องเป็นสิบปี” การจำกัดนี้อาจทำให้ ASML ต้องเผชิญกับการสูญเสียส่วนแบ่งตลาดในจีนและอาจทำให้บริษัทต้องพิจารณาปรับแผนการผลิตใหม่

นอกจากนี้ ASML ยังเป็นหนึ่งในบริษัทที่ได้รับประโยชน์จาก European Chips Act ที่มุ่งสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยี DUV และ EUV ในยุโรป การที่สหรัฐพยายามขยายข้อบังคับอาจทำให้ความร่วมมือระหว่างสหรัฐกับ EU เกิดความขัดแย้งและส่งผลต่อโครงการระยะยาวของ ASML

Impact

หาก MATCH Act ถูกบังคับใช้จริง เครื่องมือ DUV รุ่นเก่าอาจถูกห้ามส่งออกไปยังจีน ส่งผลให้ผู้ผลิตชิปจีนต้องพึ่งพาอุปกรณ์จากผู้ผลิตอื่นหรือเร่งพัฒนาภายในประเทศ ซึ่งอาจทำให้ระยะเวลาการพัฒนาเทคโนโลยีชิปช้าลง

สำหรับยุโรป การจำกัดการส่งออกอาจทำให้บริษัทผู้ผลิตอุปกรณ์เช่น ASML เสี่ยงต่อการสูญเสียลูกค้าจีนที่เป็นตลาดสำคัญ นอกจากนี้อาจส่งผลให้การลงทุนในโครงการ European Chips Act ลดลง เนื่องจากความไม่แน่นอนของตลาดระหว่างประเทศ

ในระดับโลก การขยายข้อบังคับอาจกระตุ้นให้จีนเร่งสร้างความเป็นอิสระทางเทคโนโลยีของตนเอง และอาจทำให้การแบ่งแยกซัพพลายเชนระหว่าง “ตะวันตก” กับ “ตะวันออก” มีความชัดเจนยิ่งขึ้น ส่งผลต่อโครงสร้างของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ในระยะยาว

Summary

EU กำลังต่อสู้กับมาตรการของสหรัฐใน MATCH Act ที่อาจห้ามส่งออกเครื่องมือ DUV รุ่นเก่าไปยังจีน ซึ่งเป็นอุปกรณ์ที่ ASML ยืนยันว่าเป็นส่วนสำคัญของซัพพลายเชนปัจจุบัน การขัดแย้งนี้อาจส่งผลต่อการผลิตชิปของจีนและโอกาสทางธุรกิจของบริษัทยุโรปในตลาดโลก.